„2. Ekspansja w basenie Morza Bałtyckiego. W XII w. nad Bałtykiem zamieszkiwali 1) Od Łaby do Wisły ludy słowiańskie Obodryci, Wieleci i Pomorzanie. 2) Między dolną Wisłą a Niemnem Prusowie (pochodzenia bałtolitewskiego) spokrewnieni z Łotyszami i Litwinami. 3) Na terytorium Estonii i Finlandii Estowie i Finowie (ludy pochodzenia ugrofińskiego). 4) Na północy i zachodzie ludy germańskie (Szwedzi i Duńczycy). Związane były z nimi handlowo miasta ruskie Nowogród i Psków. Początkowo przewagę nad Bałtykiem osiągnęli Duńczycy, którzy zajęli wyspy Rugię i Wolin oraz posiadali wpływy na Pomorzu Zachodnim. Z czasem byli coraz bardziej wypierani przez żywioł niemiecki.
Około 1160 r. kupcy niemieccy założyli u ujścia Dźwiny osadę handlowąpóźniejsze miasto Ryga. Miasto stanowiło dobry punkt do podboju całego kraju zwanego Inflantami (Liviland kraj Liwów). Utworzono na tych terenach biskupstwo. Celem zapewnienia sobie siły zbrojnej biskupi inflanccy założyli, na wzór palestyński, zakon rycerski pod nazwą Zakonu Kawalerów Mieczowych. W1237 r. zakon połączył się z Zakonem Krzyżackim sprowadzonym do Polski przez Konrada Mazowieckiego (1226 r.). W ten sposób powstało potężne państwo zakonne o typie kolonialnym.“(9)